„50 lat dla turystyki i krajoznawstwa na Pomorzu”

   Takie motto przyświecało spotkaniu jubileuszowemu zorganizowanemu przez Zarząd Oddziału Gdańskiego PTTK jako wydawcy i Redakcję „Jantarowych Szlaków". Poświęcone było „złotemu jubileuszowi”, który w tym roku obchodzi Pomorski Kwartalnik Turystyczno-Krajoznawczy „Jantarowe Szlaki”.

   Spotkanie miało miejsce 6 lipca 2007 roku w gościnnych murach Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Gospodarzem i prowadzącym spotkanie był prezes Oddziału Gdańskiego PTTK Stanisław Sikora. W pierwszych słowach powitał on przybyłych na spotkanie gości, wśród których byli między innymi: prof. Jarosław Warylewski – dziekan Wydziału Prawa i Administracji UG, Marta Chełkowska – dyrektor Departamentu Turystyki Urzędu Marszałkowskiego w Gdańsku, Andrzej Socik – kierownik Referatu Turystyki Prezydenta Miasta Gdańska, Ryszard Toczek – naczelnik Biura Rozwoju Miasta w Urzędzie Miasta Gdyni oraz prof. Andrzej Januszajtis – niestrudzony popularyzator wiedzy o Gdańsku. Niezmiernie ciepło i serdecznie zostali powitani Członkowie Honorowi PTTK z całego kraju, zrzeszeni w Kole Seniorów, którzy wraz z prezesem Zarządu Głównego PTTK – Lechem Drożdżyńskim, przybyli na to spotkanie, a wśród nich – ks. prałat Kazimierz Pawlik oraz Mieczysław Michalski, który niedawno obchodził swe 99 urodziny. Obecni byli również prezesi oddziałów PTTK, redaktorzy naczelni wydawnictw PTTK, członkowie władz porozumień organizacji turystycznych – PROT, GOT oraz redaktorzy, współpracownicy i czytelnicy „Jantarowych Szlaków”.

   Jako pierwszy głos zabrał obecny (od 1995 roku) redaktor naczelny ”Jantarowych Szlaków” – prof. Jerzy Szukalski. Przypomniał on początki kwartalnika związane z ukazaniem się w styczniu 1957 roku „Biuletynu PTTK Okręgu Gdańskiego”, a od końca 1958 roku „Echa krajoznawców i turystów” , by od początku 1959 roku pojawić się już jako „Jantarowe Szlaki”, który to tytuł ukazuje się do dzisiaj. Wspominał poprzednich redaktorów naczelnych pisma, którymi byli: Czesław Skonka – założyciel i pierwszy redaktor naczelny w latach 1958-1966, Edward Wojtuszkiewicz z lat 1966-67, Władysław Andruszkiewicz – najdłużej, bo przez 19 lat (1968-1987) piastujący tę funkcję oraz obecny na spotkaniu – Władysław Kazimierz Wojewódzki, będący redaktorem naczelnym w latach 1988-1994. W ciągu minionych 50 lat ukazały się 284 numery pisma. Przechodziło ono przemiany związane ze zmieniającą się szatą graficzną, sposobem drukowania, pojawieniem się stałych rubryk i działów, pozyskiwaniem nowych autorów, kontynuowaniem współpracy ze stałymi redaktorami oraz, co nie jest i dzisiaj bez znaczenia, pozyskiwaniem środków finansowych na działalność wydawniczą. Wśród walorów, jakie prezentują „Jantarowe Szlaki” i za które są cenione nie tylko na Pomorzu, red. Jerzy Szukalski wymienił:
- wiodącą rolę popularyzatorską w regionie pomorskim, czego dowodem jest między innymi: nagroda specjalna w kategorii publikacja w Konkursie pt. „Najlepsza promocja turystyki województwa pomorskiego 2006” przyznana wydawcy „Jantarowych Szlaków”;
- bardzo dobry poziom wiedzy popularno-naukowej przekazywanej na łamach pisma;
- cenne źródło wiedzy i popularyzowania działalności kół PTTK w regionie;
- otwartość na współpracę z krajoznawcami;

  W swoim wystąpieniu wspomniał o zamierzeniach na lata następne, wśród których na pierwsze miejsce wysuwała się stabilizacja finansowa pisma (co dzięki obecności na Spotkaniu przedstawicieli władz samorządowych i głównego sponsora – firmy „Centrostal S.A.” zostało zagwarantowane), uatrakcyjnienie szaty graficznej, pozyskiwanie nowych autorów, również spoza szeroko pojętego Pomorza oraz wzrost nakładu pisma (dzisiaj jest to ok. 700 egzemplarzy) i liczby prenumeratorów. Realizacja tych zamierzeń będzie udziałem nowego, być może większego, zespołu redakcyjnego, który dziś właściwie tworzą dwie osoby – red. nacz. Jerzy Szukalski i zastępca red. nacz. Edward Klamann. Osiągnięty wiek (80 lat!) przez red. J. Szukalskiego, skłania go do rezygnacji z tej funkcji. Ad multos annos Panie Profesorze! Aż trudno jest sobie wyobrazić (przynajmniej piszącemu te słowa) redakcję „Jantarowych” bez red. Jerzego Szukalskiego, biorąc pod uwagę na przykład zbieżność inicjałów redaktora naczelnego z kierowanym przez Niego pismem. Po tej części wprowadzająco-wspominkowej nadszedł czas na przyznanie wyróżnień dla sponsorów i współtwórców strony technicznej wydawnictwa. „Medale PTTK” z rąk prezesa Zarządu Głównego PTTK – Lecha Drożdżyńskiego i red. nacz. Jerzego Szukalskiego, otrzymali: Zbigniew Canowiecki – prezes Zarządu „Centrostal S.A.” – za wieloletni mecenat nad pismem i deklarację dalszej współpracy, Stefan Mączewski – właściciel drukarni „ARTIKOM”, natomiast „Dyplomy Honorowe PTTK” – Maksym Kohyt – odpowiedzialny za skład komputerowy pisma i Jan Wysocki. Jak podkreślił prezes Lech Drożdżyński medale te przyznano w uznaniu nieocenionej pomocy przy upowszechnianiu wiedzy turystyczno-krajoznawczej oraz wspieraniu wydawnictwa PTTK służącemu temu celowi.

  Serdeczne życzenia i gratulacje z okazji „złotego jubileuszu”, podziękowania za aktywizację społeczności regionalnej i wkład w propagowanie walorów turystycznych Pomorza od Marszałka woj. pomorskiego – Jana Kozłowskiego przekazała Marta Chełkowska. W imieniu Prezydenta Miasta Gdyni życzenia dalszych lat i sukcesów w promocji Pomorza złożył – Ryszard Toczek. Do tych życzeń dołączył się również Lech Drożdżyński – prezes ZG PTTK, wyrażając swoje uznanie i wdzięczność za krzewienie idei krajoznawstwa w regionie oraz podtrzymywanie tradycji wydawniczej PTTK; podkreślił też konieczność tworzenia „lobbingu” dla wydawnictw turystyczno-krajoznawczych PTTK, których w skali kraju jest ponad 20 tytułów. Prezes OG PTTK – Stanisław Sikora odczytał listy gratulacyjne, jakie do Redakcji nadesłali: Krzysztof Lisek – poseł na Sejm RP, dr Maria Pelczar – dyrektor Biblioteki PAN w Gdańsku, Czesław Skonka – założyciel i pierwszy redaktor „Jantarowych Szlaków” (nie mógł przybyć na spotkanie ze względu na inne zobowiązania naukowe), dr Marian Czyżewski – prezes Rady Pomorskiego Porozumienia Oddziałów PTTK, Alicja Wrzosek – przewodnicząca Oddziału Morskiego PTTK w Gdyni i jednocześnie współpracownik pisma, Edwin Franciszek Kozłowski – prezes Nadwiślańskiego Towarzystwa Literackiego w Sopocie, Andrzej Tokarski – wiceprezes Zarządu Oddziału PTTK Marynarki Wojennej, długoletni współpracownik i członek Redakcji „Jantarowych Szlaków”.

  Wreszcie nadszedł czas na wystąpienia gości zaproszonych na tę uroczystość, a szczególnie wieloletnich współpracowników i sympatyków pisma. Jako pierwszy głos zabrał dr Kazimierz Cebulak, który na łamach pisma odkrywa przed czytelnikami historię i przedstawia dzień dzisiejszy Żuław Wiślanych; ta właśnie idea oraz propagowanie tej części Pomorza jako jednej z najciekawszych i nieznanych pod względem turystycznym stanowi motywację do pracy i korzystania z gościnnych stron „Jantarowych Szlaków”. Ryszard Wrzosek podkreślił nieocenioną pomoc, jaką niosą „Jantarowe Szlaki” w kształceniu kolejnych pokoleń krajoznawców, jak też i w wzbogacaniu własnego warsztatu jako przewodnika i krajoznawcy. Redaktor Janusz Zaremba, współpracujący z pismem od 28 lat, wspomniał o jej początkach oraz o swej ciągłej fascynacji Powiślem, którą dzieli się z czytelnikami. Kolejnym z zabierających głos był prof. Marek Sperski – przewodniczący Kolegium Redakcyjnego „Jantarowych Szlaków”, wybitny krajoznawca i autor wielu publikacji z tej dziedziny; odsłonił on kulisy zmiany sposobu wydawania „Jantarowych Szlaków” z miesięcznika na kwartalnik, co związane było z „potyczkami” Redakcji z cenzurą (Urzędem Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk). Ostatnim z mówców był Wojciech Charkin – przewodniczący Komisji Rewizyjnej Oddziału Gdańskiego PTTK i wieloletni kierownik kursów przewodnickich; w swojej wypowiedzi położył nacisk na to, iż „Jantarowe szlaki” są pismem „par excelance” branżowym, „dla wtajemniczonych”, a przy tym pismem „żywym”, po które chętnie sięgają kolejni kursanci i stanowi ono dla nich (nierzadko absolwentów wyższych uczelni!) swoisty „elementarz” przewodnika i krajoznawcy. Prowadzący to spotkanie jubileuszowe – Stanisław Sikora zamknął część oficjalną, zapraszając zgromadzonych na symboliczną „jubileuszową” lampkę szampana, chóralne „Sto lat” dla Redakcji i Wydawcy oraz na wspólne zdjęcie „dla przyszłych pokoleń”.

  Spotkanie z okazji jubileuszu „Jantarowych Szlaków” było bardzo dobrą okazją do spotkania ludzi, których praca dla turystyki i krajoznawstwa stanowi „sól życia i sposób na wieczną młodość”, bo wyznacznikiem młodości jest, jak to wyraził się jeden z prelegentów, chęć poznawania i uczenia.

  I takimi są Redaktorzy, Współpracownicy i Czytelnicy „Jantarowych Szlaków”.

Sławomir Rut (Gdańsk)